نویسنده در کتاب حاضر نقش علمی و فرهنگی ایرانیان مسلمان را در قرن های سوم و چهارم هجری در خراسان و ماوراءالنهر نشان میدهد. بر این اساس ابتدا به پیشینه سیاسی و تاریخی خاندان سامانی و مناطق نفوذ ایشان می پردازد و جغرافیای تاریخی خراسان و فرارودان را می شناساند و سپس به بنیادهای فرهنگی می پردازد و به مهمترین مراکز و شهرهای فعالیت های علمی اشاره می کند.